بررسی تاثیرورزش هوازی استقامتی بر چاقی شکمی و پروفایل های چربی در زنان پره منوپوز

The Effect of endurance exercise on lipid profiles and abdominal obesity in premenopausal women


چاپ صفحه
بهسان
صفحه نخست سامانه
بررسی در شوراها
بررسی در شوراها
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی اهواز
علوم پزشکی اهواز

مجریان: صدیقه فیاضی , شایسته حقیقی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

شماره طرح D-9005
کد بهسان 90703
عنوان طرح فارسی بررسی تاثیرورزش هوازی استقامتی بر چاقی شکمی و پروفایل های چربی در زنان پره منوپوز
عنوان طرح لاتین The Effect of endurance exercise on lipid profiles and abdominal obesity in premenopausal women
سال 1390
تاریخ تصویب 1390/01/17
تاریخ دفاع
تاریخ خاتمه 1390/10/05
وضعیت اجرا خاتمه یافته
وضعیت مالی تسویه حساب قسط اول
رسته مطالعاتی کارآزمائی بالینی
شماره ثبت کارآزمایی بالینی IRCT201109037456N
نحوه مشارکت طرح
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری و مامایی
گروه آموزشی
مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد
نتیجه طرح تحقیقاتی چاپ مقاله

بررسی در شوراها
hide/show

کد شورا شورا تاریخ بررسی در شورا کد مصوب
123شورای گروه1390/01/17
122کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه1390/05/01211

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
صدیقه فیاضیمجری مسئولکارشناسی ارشد
شایسته حقیقیمجري/استاد راهنماکارشناسی ارشد haghighi-sh@ajums.ac.ir
سید محمود لطیفیمشاور آماریدكتري تخصصي (PhD)latifi-sm@ajums.ac.ir
پروین حیدرپور کلوردانشجوکارشناسی ارشد

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
هدف از اجرا1- بررسی تاثیر ورزش هوازی استقامتی برکلسترول خون در زنان گروه مورد و شاهد 2- بررسی تاثیر ورزش هوازی استقامتی برتریگلیسیرید خون در زنان گروه مورد و شاهد 3- بررسی تاثیر ورزش هوازی استقامتی برHDL در زنان گروه مورد و شاهد 4- بررسی تاثیرورزش هوازی استقامتی برLDL خون در زنان گروه موردو شاهد 5- بررسی تاثیرورزش هوازی استقامتی برچاقی شکمی در زنان گروه موردو شاهد 6- مقایسه میانگین کلسترول تام درگروه مورد (ورزش هوازی استقامتی)و گروه شاهد 7- مقایسه میانگینHDL درگروه مورد (ورزش هوازی استقامتی)و گروه شاهد 8- مقایسه میانگین LDL درگروه مورد(ورزش هوازی استقامتی)و گروه شاهد 9- مقایسه میانگین تریگلیسیرید درگروه مورد (ورزش هوازی استقامتی)و گروه شاهد 10- مقایسه میانگین چاقی شکمی درگروه مورد (ورزش هوازی استقامتی)و گروه شاهد
روش پژوهش و تکنیک های اجراییشامل مصاحبه، مشاهده، اندازه گیری(متر نواری و وزنه ) و پر کردن پرسشنامه خواهد بود که بخشی توسط پژوهشگر و بخشی توسط نمونه ها انجام خواهد شد.
بیان مسئله و ضرورت انجام تحقیق امروزه تکاپوی بسیاری در مورد فعالیت های مربوط به ارتقای سطح سلامتی در جریان است شاغلین حوزه بهداشت ، که قبلا بر معالجه بیماری ها تمرکز داشتند ، اکنون بر پیشگیری و تامین سلامتی از طریق بهبود شیوه زندگی و حذف عواملی که به نوعی اثرات سوء بر سطح سلامت افراد جامعه دارند ، متمرکز شده اند . زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می دهند، بنابراین سلامت آنان زیر بنای سلامت جامعه و خانواده بشمار می رود. زنان پرورش دهندگان انسان های سالم هستند لذا بی توجهی به سلامت آنها می تواند سبب مشکلات پایدار در شیوه زندگی و سلامت نسل های بعدی شود. درست است مرگ و میر زنان در برخی از گروه های سنی کمتر از مردان است اما بر اساس آمار های بهداشتی، زنان در مقایسه با مردان آسیب پذیری بیشتری در مقابل بیماریها دارند ، گرچه مسایل و مشکلات بهداشتی در هر دو جنس دارای اهمیت می باشد لکن توجه به سلامت زنان از اهمیت بیشتری برخوردار است چرا که رسیدن به جامعه ای سالم در گرو سلامت زنان و مادران آن جامعه است (1). بدنبال پیشرفت هایی که در تشخیص و درمان بیماری های زنان و مامایی صورت گرفته در حال حاضر بیماری های قلبی عروقی بخصوص بیماری عروق کرونر1، عامل اصلی مرگ و میر زنان می باشد و طبق آمار های اعلام شده ،تا سال 2016 میزان مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی در زنان 28 در صد افزایش خواهد داشت (2). یکی از بهترین راهکارها برای رویارویی با ناراحتی های قلبی عروقی پیشگیری از ابتلا به آنهاست که آنهم از طریق تعدیل عوامل مستعد کننده و زمینه ساز ، امکان پذیر است. با این حال ، شناسایی عوامل مستعد کننده و خطر ساز ، شاید اولین گام در جهت تعدیل آنها و متعاقب آن پیشگیری از ظهور بیماری های قلبی عروقی باشد(3). در دهه های اخیر پژوهش ها نشان داده اند مهم ترین عواملی که سبب بروز ناتوانی ها و مرگ های زود رس می شوند از بیماری های واگیر به بیماری مزمن غیر واگیر تغییر یافته اند و تغییرات سریع اقتصادی-اجتماعی در کشور های مدیترانه شرقی و خاورمیانه سبب شده شیوع بسیاری از عوامل خطر این بیماری ها افزایش یابد (4) . Coroner vessles-1 دخانیات، فشار خون بالا، کلسترول1 و تری گلیسیرید2بالا و نیز اضافه وزن ، چاقی و چاقی شکمی از مهمترین عوامل خطر بیماری ها از جمله : بیماری های قلبی عروقی، افزایش فشار خون، هیپر لیپیدمی3،دیابت 4و سرطان سینه به شمار می آید. با توجه به مطالعات انجام شده چاقی و چاقی شکمی از معضلات مهم بهداشتی در سراسر جهان از جمله در کشور ما محسوب می شود و به میزان ، هشدار دهنده ای رو به افزایش است (2). اختلال چربی وافزایش سطح خونی کلسترول و تری گلیسیرید ، یکی از شایع ترین مشکلاتی است که هر پزشک روزانه با آن مواجه است هیپر لیپیدمی و اختلال چربی های خون یکی از مهمترین عوامل خطر بیماری های عروق کرونر ، است که در واقع شروع کننده روند بیماری تصلب شرایین5می باشد (3). بررسی ها نشان می دهد،چاقی شکمی به مراتب خطر ناک تر از تجمع چربی در نقاط دیگر بدن است و با افزایش ریسک ابتلا به دیابت تیپ 2 ، سندرم متابولیک ،فشار خون ، سکته مغزی و قلبی و همچنین با خطر مرگ زود رس همراه بوده ، و با دمانس6 در سنین میانسالی نیز مرتبط می باشد (5،6) . شیوع چاقی و چاقی شکمی، در کشور های توسعه یافته و همچنین کشور های در حال توسعه ، قابل توجه می باشد بطوری که آمار ها نشان می دهد10 تا 25 در صد زنان اروپایی و 25 در صد زنان آمریکایی چاق هستند(7) و اختلال چربی در زنان اسپانیا 9/8 %-کره 3/11 % -آمریکا 25 % و عربستان 9 % گزارش شده است. تحقیقات انجام شده (1384) در مناطق مرکزی ایران نیز بیانگر شیوع نسبتا بالای اختلال چربی،در زنان جامعه است (6/25%) (4). Cholesterol-1 -Triglyceride2 -Hyperlipidemia3 Diabet-4 Atherosclerosis-5 Dementia-6 در ایران همچنین بررسی روند شیوع چاقی و چاقی شکمی حاکی از افزایش معنی دار آن در زنان می باشد بطوری که ، افزایش میزان شیوع چاقی در منطقه 13 تهران تنها با گذشت سه سال ، با افزایش آن پس از 14 سال در کانادا ، تقریبا برابری می کند. آمار منتشر شده توسط پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نشانگر تغییرات شیوع چاقی شکمی از 67% به 1/83 % در طی سال های 81-1378 می باشد(8). زنان به لحاظ جنسیت خود و به تبع آن مسئولیت و ایفای نقش مورد انتظار جامعه، دارای شرایط خاصی می باشند لذا توجه به سلامت آنان از اهمیت خاصی برخوردار است چرا که آنان قادرند، نقش کلیدی در وضعیت بهداشت و سلامت خود، خانواده و جامعه پیرامون شان ایفا نمایند(1) . بررسی ها نشانگر این مطلب است که سلامت زنان در ایران از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و همگام با زنان دیگر کشورها ،آسیب های فیزیولوژیکی و فقر حرکتی را تجربه می کنند(1). فقر حرکتی زنان جامعه ما معضلی که در تمام مراحل رشدی آنان، از کودکی گرفته تا بلوغ و میانسالی پا به پای آن ها رشد می کند و مشکلات زیادی را به همراه دارد و امروزه فقر حرکتی به بحران سلامتی زنان در دنیا تبدیل شده است. "آپارتمان نشینی، محدودیت امکانات ورزشی در مدارس و دانشگاه ها و محیط کار همچنین مشاغل کم تحرک در دنیای امروز موجبات فقر حرکتی زنان را فراهم نموده که با افزایش نیز سن تشدید خواهد شد و اختلالاتی در عملکرد اندام های مختلف بدن از جمله ، ناراحتی های کلیوی، درد های عضلانی اسکلتی وکاهش آمادگی های حرکتی و روانی در یادگیری و انجام مهارت ها و بازدهی نامطلوب در انجام وظایف اجتماعی و امور روزانه را در پی دارد و نیز موجب چاقی به خصوص چاقی شکمی و به تبع آن بیماری های مزمنی چون دیابت ،سندرم متابولیک و اختلالات چربی در آنان می شود (9). تحقیقات نشان می دهد در زنان بی تحرک، شانس ابتلا به آنژین صدری، انفارکتوس میوکارد و مرگ ناشی از بیماری ایسکمیک قلبی ، 5/3-7/1 برابر، بیشتر از زنان فعال می باشد (10). همچنین مطالعات بیانگر این است که شیوع بیماری های قلبی عروقی در زنان ،با نزدک شدن به سن یائسگی افزایش می یابد و پس از یائسگی شیوع آن در زنان بیش از مردان همان گروه سنی است (11). یائسگی یک فرآیند طبیعی است و یکی از مراحل مهم زندگی زنان به شمار می آید ،زمان شروع آن ، در زنان متفاوت است ولی بطور کلی سن متوسط یائسگی بین 52-48 سالگی تخمین زده می شود(13).زنان قبل ازیائسگی در مرحله انتقال از دوران باروری به یائسگی،مرحله خاصی از زندگی خود را بنام دوران قبل از یائسگی (پره منوپوز ) تجربه می نمایند که معمولا شروع آن از نیمه دوم دهه سوم زندگی می باشد و بطور متوسط سن 40 سالگی ،مرحله قبل از یائسگی به شمار می آید. زنان در این دوران از مشکلاتی چون بی نظمی در سیکل عادت ماهانه به صورت کوتاه و یا طولانی شدن سیکل و لکه بینی شاکی می باشند که این علایم و نشانه ها ناشی از ایجاد تغییرات درعملکرد تخمدان ها و کاهش ترشح هورمون های باروری اتفاق می افتد تغییرات هورمونی به خصوص افت استروژن در این دوره باعث بروز یک سری عوارض در سه حیطه وازوموتور ، روانی و جسمی شده و عوارض قبل از یائسگی از جمله : گر گرفتگی ،اختلالات خواب ،افسردگی ،اضطراب ،سر درد ،مشکلات حافظه ،کاهش توده عضلانی ، افزایش و تجمع بافت چربی ,سفتی و درد عضلات و مفاصل ،پوکی استخوان ،افزایش وزن و چاقی شکمی را موجب می گردد. شایان ذکر است که ، هورمون استروژن ، در سالم نگهداشتن استخوان ها , تنظیم سطح کلسترول خون , حفظ قابلیت ارتجاعی پوست و عروق و احتمالا "کمک به قدرت حافظه موثر می باشد(14). از گذشته تاکنون تلاش های متعددی برای کاهش عوارض یائسگی و دوران قبل از یائسگی انجام شده است، اما مطالعات مختلف نشان می دهدکه امروز زنان رویکردهای جدید و متفاوتی را برای درمان این عوارض به کار می گیرند و هورمون درمانی مقبولیت چندانی ندارد(15). پژوهش ها نشان داده که 22 تا 83 در صد زنان یائسه برای درمان علائم یائسگی از طب جانشین و مکمل استفاده می کنند(16) درمان های تکمیلی درمان هایی با ماهیت جامعه نگر می باشند که شامل لمس درمانی ، طب سوزنی و طب ورزش می گردد(17). در اصول مدون سازمان بهداشت جهانی ، فعالیت های ورزشی به عنوان پایه و اساس دستیابی به سلامت برای افراد بشر معین شده است و عاملی نیرومند جهت رشد و نمو بدن و تکامل ارتباطات اجتماعی محسوب می شود. تحرک و فعالیت بدنی منظم فوائد فراوانی بر سیستم های مختلف بدن شامل سیستم قلبی عروقی ، تنفسی ،اسکلتی –عضلانی، متابولیکی و غدد داخلی،دستگاه عصبی ، گوارش ، ادراری،پوست ، همچنین عوامل روحی – روانی ، اجتماعی ،طول عمر و پیشگیری از بیماری ها و پیشبرد بهبودی آنها دارد (11). ورزش یا فعالیت های بدنی برای هر کس و در تمام سطوح زندگی ضروری و مورد نیاز می باشد و یک عامل نیرومند در جهت حفظ و ارتقای سلامت فردی و اجتماعی محسوب می شود(9). یکی از مزیت های اصلی فعالیت بدنی و ورزش ، کمک به تداوم کاهش وزن و به تبع آن کاهش چربی های مضر خون می باشد (18). بر اساس مطالعات انجام شده ،یکی از راه های کاهش عوارض یائسگی ومبارزه با معضل چاقی و چاقی شکمی ،و اختلالات چربی می تواند فعالیت های ورزشی به خصوص ورزش های هوازی استقامتی1 باشد. (6). ورزش هوازی استقامتی با بکارگیری سیستم تامین انرژی هوازی بدن می تواند تغییرات و تطابق های بسیاری را بویژه در سیستم تنفسی وقلبی عروقی ایجاد نماید با افزایش استقامت قلبی عروقی تغییراتی در بدن ایجاد می شود که فرد را آماده مقابله با استرسهای ناشی از فعالیتهای طولانی می نماید و موجب افزایش قدرت عضلانی وحجم ضربه ای قلب وکاهش تعداد ضربان می شود در نتیجه برون ده قلبی افزایش می یابد و با افزایش هموگلوبین و حجم خون ، میزان اکسیژن بیشتری در دسترس عضلات قرار می گیرد.همچنین با کاهش چربی خون از بروز لخته و فرآیند آرترواسکلروز یعنی مهمترین عامل سکته قلبی جلوگیری می شود (18). اوکارا 2و همکاران در سال 2005 طی مطالعه ای تاثیر ورزش هوازی و رژیم غذایی را بر چاقی شکمی در زنان دارای افزایش وزن و چاق ، به مدت 14 هفته مورد بررسی قرار دادند. یافته ها نشان دادکه ،چاقی شکمی در، استفاده کننده ها از ورزش به همراه رژیم ، نسبت به گروه استفاده کننده از رژیم به تنهایی ، به میزان 3/1 مرتبه کاهش بیشتری داشته است (20). مطالعه ای توسط اسکیفر3 و همکاران در سال 2008 در کشور آلمان با هدف بررسی اثر ورزش هوازی بر پروفایل چربی خون وقدرت عضلات شکم زنان میانسال 50-35 ساله انجام شد.طبق یافته های این مطالعه تریگلیسیرید افزایش وکلسترول ،LDl4،HDL 5کاهش یافته بود. (21). واتان سیو6 و همکاران طی مطالعه ای در سال 2010 در ترکیه تاثیر 8 هفته ورزش هوازی بر پروفایل های چربی در زنان میانسال با گروه سنی متوسط 41 ساله را مورد بررسی قرار دادند. طبق یافته های این مطالعه، تریگلیسیرید ،کلسترول و LDL در زنان (overweight ) بعد از ورزش کاهش و HDL افزایش یافته بود (22). Endurance Exercise -1 Okura-2 Schiffer -3 Low density Lipoprotein -4 High density lipoprotein-5 Vatansev-6 علیرغم مطالعات گوناگون در رابطه با تاثیر فعالیت فیزیکی ورزش در زنان در اکثر موارد با مشکلاتی از قبیل :کم تحرکی ، بدلیل پیشرفت مخفیانه و تدریجی ، و باور نادرست مبنی بر بی اهمیتی «کم تحرکی» تازمان بروز شرایط واقعا پیچیده و خطر ناک برخورد موثری با آن صورت نمی گیرد، از طرفی اثر بخشی روش های درمانی کم تحرکی و بیماری های ناشی از آن ، هیچ یک کامل نمی باشد و از بین روش های درمانی موجود ، ورزش هوازی به عنوان یک روش کم هزینه و دارای اثرات نسبتا پایا و بدون عوارض جانبی نامطلوب ، به شمار می آید. (23) علیرغم اتفاق نظر محققین در مورد اثرات سودمند ورزش ، و انجام مطالعات بسیار، در خارج و داخل کشور در باره تاثیر انواع ورزش بر الگوی چربی ها در زنان ، هنوز در موثرترین برنامه ورزشی ، اتفاق نظر وجود ندارد . تاکنون مطالعه ای که به بررسی تاثیر ورزش هوازی استقامتی بر پروفایل های چربی و شاخص های چاقی شکمی در گروه سنی پره منوپوز پرداخته باشد ، یافت نشده است. و یا حداقل در ایران همچنین با توجه به عوارض و مشکلات ناشی از اختلالات چربی و چاقی شکمی در زنان و روند رو به افزایش آن درکشورمان ، اختلاف نظر در رابطه با انواع ورزش های انجام شده ، یافته های ضد و نقیص مطالعات قبلی و ، محدود بودن مطالعات در کشور، مخصوصا در استان خوزستان وهمچنین اظهار مجامع جهانی مبنی بر اینکه تاکنون در پیشگیری از چاقی شکمی موفقیت های لازم کسب نشده و اقدامات بیشتری لازم است (6) محقق بر آن شد که تاثیر برنامه ورزشی هوازی استقامتی بر اختلالات چربی و چاقی شکمی در گروه از زنان سنین پره منوپوز را مورد بررسی قرار دهد، تا در صورت مثبت بودن نتایج ، این روش جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن غیر واگیر ،کاهش هزینه های درمان، حفظ و ارتقای سلامت و بهداشت زنان جامعه کمک نماید و پرستاران به عنوان یکی از ارکان مهم سیستم مراقبت بهداشتی، با آموزش های مفید آنان را به انجام تمرین های بدنی به صورت عادت و تکلیف روزمره تحریک و تشویق نمایند.
کلمات کلیدی

پیوست ها
hide/show

نام فایل نوع پیوست تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
پروپوزالhedarpour.docپروپوزال1390/11/19773632دانلود
پایان نامه22.docxگزارش نهایی1390/12/16278683دانلود